Şanlı bir maziye sahip Pertevniyal Lisesi, 1872 yılından beri yetiştirdiği vatan evlatlarıyla Türk milletinin gönlünde taht kurmuş, Pertevniyal mezunları da bulundukları her yerde Pertevniyalli olmakla gurur duymuşlardır.![]() |
||
Okulumuz adını kurucusu olan Sultan 2. Mahmut'un muhterem eşi, Sultan Abdülaziz'in muhterem annesi Pertevniyal Valide Sultan'dan alır.
Bu faziletli Türk anası ömrünü hayır hasenat işlerine adamış, yaptırdığı sayısız çeşme, yol, sebil, vakfın yanında en önemli eseri kendi adına yaptırdığı Aksaray'ın incisi Pertevniyal Valide Sultan Camii'dir. Caminin yanında eşi Sultan 2. Mahmut adına 6 Nisan 1872 tarihinde tedrisata başlayan Mahmudiye Rüştiyesi'dir.
Okul kurulduğu tarihten itibaren sübyan ve Rüştiye olarak iki kısım üzerine öğrenim yapmakta idi. Sübyan kısmında Elifba, Kur'an, Tecvit, İlmihal, Türkçe, Ahlak ve yazı dersleri okutulmakta, bu derslerin imtihanında başarılı olan talebeler Rüştiye kısmına geçebilmekteydi. Rüştiye de ise Arabi, Farisi, Matematik, imla ve inşaat dersleri okutulurdu.
Sübyan mektebi kadrosunda bulunan hafıs Kur'an'dan hergün bir cüz okutur, her ayın son haftasına tesadüf eden Cuma gecesi hatim tamamlanırdı. Okulun talebeleri önünde hatim duası edlip amin denir, bu hatimin sevabı 2. Mahmut'un ruhuna hediye edilirdi.
Sübyan sınıfı öğrencileri mezun olabilmek için en az üç defa hatim indirirlerdi. Pertevniyal Valide Sultan'ın yaptığı cami ve okul Kur'an okuyan talebelerin sesleri ile dolardı. Tecvit ve ilmihali iyice öğrenen, hareketsiz yazılıp okunan sülüs yazısını öğrenen talebe ancak ikinci kısıma geçebilirdi.
Pertevniyal Valide Sultan 1883‘te vefat etti. Geriye, kendi gelirleri ile yaptırdığı pek çok eserin yanı sıra olümünden sonra da bazı eserlerin yapıldığı ya da onarıldığı gelirlerin biriktiği bir vakıf bıraktı. Vakıf mütevellisi Osman efendi, biriken vakıf gelirleri ile, biri Aksaray yangınında yanan binanın yerine diğerleri Sarıyer ve Bandırma da olmak üzere üç okul binası yaptırdı.
Eski binanın yerine yaptırılan 10 derslik ve idari odalardan oluşan ve ilk okul olarak eğitim vermesi düşünülerek inşa edilen bina çevre halkının yoğun isteği üzerine, zamanın bakanlar kurulunun izni ile Pertevniyal Lisesi adı ile 17 Ekim 1930 tarihinde eğitim hayatına yeniden girmiştir.
![]() |
1949 yılında Çapa'daki Öğretmen Okulu binasına taşınan ve bir yıl orada eğitim öğretime devam eden Pertevniyal Lisesi 1950 yılında yeniden kendi binasına dönmüştür.
Artan öğrenci sayısı nedeniyle mevcut binanın yetersiz kalması üzerine, Atatürk Bulvarı'na cepheli 14 derslik, labratuvar ve tuvaletlerden ibaret ikinci kısım inşa olunmuş ve 1957 yılında eğitimin hizmetine girmiştir.
Okulun, 17 derslik, konferans salonu, spor salonu, kantin, yemekhane ve idari odalardan müteşekkil 3. kısım inşaatı 1967 senesi başında, eski Postahane ve spor salonu olarak kullanılan kerevetin yıkılması ile kazanılan alanda başlamış ve 03.09.1968 tarihinde bitirilerek 1968/69 Eğitim-Öğretim yılında hizmete açılmıştır.
18.11.1986 tarihinde tadilat gerekçesi ile Çapa'daki Yüksek Öğretmen Okulu binasına taşınan Pertevniyal Lisesi'nin Aksaray'daki binası Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Müdürlüğü'nün kullanımına verildi.



